Kardeş kıskançlığına çözüm önerileri

Yeni bir bebeğe hazırlanıyorsunuz… Ebeveyn olarak çok heyecanlısınız… Peki, çocuğunuz kardeşe hazır mı? “Kardeş kıskançlığı, kardeş rekabeti, kardeş istismarı” hangi ismi kullanmak isterseniz… Yapılan son çalışmalar gösteriyor ki, 9 aylık bebekler bile kıskançlık duygusunu hissedebiliyor. Bununla nasıl başa çıkacaksınız? Çocuk Gelişimi Uzmanı ve Kidolog.com uzmanlarından Bedriye Çelik, çözüm önerilerini sıraladı.
Kızlarının doğumunda ve sonrasında yaşadıkları sıkıntılardan yola çıkan Eray Uğurelli tarafından kurulan ve ebeveynlere gebelik öncesi/sonrası ile çocukların bilişsel, fiziksel, sosyo-duygusal gelişiminde ihtiyaç duyabilecekleri 10 farklı kategoride online uzman desteği sağlayan Kidolog.com hızla büyüyor ve “Bilinçli Ebeveynler, Mutlu Nesiller” ilkesiyle yol alıyor.

“Evet, aile toplumuzun en temel kurumudur. İnsanların doğduğu anda dahil olduğu toplumun en küçük sosyal birimidir. Bu sebepten dolayı aile için bir çocuğun gelişiminin şekillendiği ortam demek de oldukça uygundur. Ancak bu kurumda her daim güzel şeyler meydana gelmeyebilir. Yeni bir bebeğin doğması, ailedeki her ferdi eşit derecede mutlu etmeyebilir. Yeni bir bebek anne ve babayı oldukça heyecanlandırsa da evdeki kardeş için bir takım kafa karışıklıkları yaratabilir. Örneğin, ‘Neden yeni bir bebek geliyor, beni artık eskisi gibi sevmeyecekler mi, her şeyimi onunla mı paylaşmalıyım, benimle oynamayacaklar mı vb. gibi’ birçok soru bu yeni durumla birlikte evdeki çocuğun düşündüğü şeyler olabilir.”

Çocuk Gelişimi Uzmanı Bedriye Çelik, kıskançlığın çocuğa ait diğer duygular gibi kabul edilmesinin önemini vurguluyor.

Çocuk Gelişimi Uzmanı Bedriye Çelik, kardeş kıskançlığı üzerine konuşmaya bu cümlelerle başlıyor. Kidolog.com Platformu uzmanları arasında da yer alan Çelik, “Yapılan son çalışmalar gösteriyor ki 9 aylık bebekler bile kıskançlık duygusunu hissedebiliyor. Öncelikle bunu çocuğun bir duygusu olarak kabul edip, çocuğa o şekilde yaklaşmak konumuz için önemli bir durum. Tıpkı çocuğumuzun mutlu olması, sevinmesi, üzülmesi, kızması gibi bu da ona ait bir duygu. Bu duygu birçok şekilde ortaya çıkabilir. Örneğin, yeni doğan kardeş uyurken onun canını yakmak, oyuncaklarını onunla paylaşmamak, ebeveyne sen beni sevmiyorsun gibi söylemlerde bulunmak, sürekli büyük ebeveynlerde kalmak isteme, eskisi gibi yemek yememe, gelişimsel dönemine uygun davranışlar göstermeme vb. gibi birçok durumda karşımıza çıkabilir” diyor. Peki, bunu önlemenin bir yolu var mı? Çelik, bu soruya cevap verirken önemli bir noktaya dikkat çekiyor:
“Aslında buna önlemek yerine bu duyguyu daha sağlıklı bir hale getirmek desek daha uygun olabilir. Çünkü en başında bahsettiğimiz gibi bu da diğer duygular gibi çocuğumuzun bir duygusu.”
Burada da anne babalar için çocuklarını kardeşe hazırlama görevi devreye giriyor. Çocuğa bir kardeşinin olacağını doğmadan önce söylemenin, onu bu sürece en sağlıklı şekilde hazırlamanın çok kıymetli olduğunu vurgulayan Çelik, “Çocuklardaki zaman kavramı bizdeki gibi akmadığı için annenin hamile olduğunu öğrenir öğrenmez çocuğa kardeşi olacağının söylenmesi bir kaygıya sebep olabilir. Çünkü 9 ay, bir çocuğun beklemesi için oldukça uzun bir süre. Bu sebeple annenin karnı fark edilmeye başladıktan sonra söylememiz, onların bekleyeceği süreyi kısaltmakla birlikte sürece somut olarak eşlik etmelerini de sağlamış olacaktır. Sürece somut olarak eşlik etmek kısmı hassas bir noktadır. Burada çocuğu kardeş ile ilgili her durumun içine katmak ya da katmamak süreci zorlaştırabilir. Bu durumda önemli olan çocuğun fikridir. Örneğin o da gelmek isterse birlikte kardeşi için alışverişe çıkabilir, kardeşine yeni eşyalar alabilirsiniz” diye konuşuyor.
Kardeş bekleme sürecinde çocuğun en çok irdelediği sorunun “Beni eskisi kadar sevecekler mi?” olduğunu kaydeden Çelik, bu kaygının giderilebilmesi için anne babalara şu önerilerde bulunuyor:
“Kardeş için yapılan her alışveriş, onu ne kadar heyecanlandırsa da evde, eve daha gelmeyen biri için birçok hazırlık yapılması çocuğu biraz düşündürebilir. Bunun için çocuğunuzun albümünü açıp onunla birlikte albümü inceleyebilirsiniz. Onun bir zamanlar ne kadar küçük olduğunu, kardeşinin de tıpkı onun gibi küçük olacağı için kendi ihtiyaçlarını karşılayamayacağını, evdeki bireyler olarak ona yardım edeceğinizi belirtebilirsiniz. Bunun yanı sıra birlikte kardeş ile ilgili resimli çocuk kitapları okuyabilir bunlar üzerine sohbet edebilirsiniz.”

3 yaşa dikkat!

Anne babalar bu süreçte tüm önerilere uysa, kaygıyı giderme yollarını denese bile “Çocuk kardeşini kıskanmayacak mı?” sorusunun cevabı, “Elbette kıskanacak” oluyor. Bedriye Çelik, bunu söylerken “En başında dediğimiz gibi bu bir duygu, önemli olan onu sağlıklı bir sınırda tutmak” hatırlatmasında bulunuyor. Özellikle çocuğunuz 3 yaşları ya da ilkokula başlama gibi bir dönemde ise kardeşini daha da çok kıskanabildiğini söyleyen Çelik, “Çünkü 3-5 yaş arası çocuklar benmerkezci dediğimiz dönemde olurlar. Yani tabiri caizse dünya onlar için vardır, güneş açtı ise o güneşli havayı seviyor diye açmıştır. Bunun gibi birçok durumun kendileri için olduğunu zannederler. Bu dönemdeki bir çocuk, kardeşinin olmasını onun işlediği bir suçun sonucu zannedebilir. İlkokul dönemi gibi çocuğun hayatında yeni başlangıçların olduğu dönem de yine çocuk ve kardeş, haliyle aile için zorlayıcı olabilir. Yeni bir oluşum içerisine girerken çocuklar kaygılı olabileceği için ailelerini her daim yanlarında isteyebilirler. Bu sebeplerle yukarıdaki gibi bir süreç yaşayarak çocuğu kardeş fikrine sağlıklı bir şekilde alıştırmak, kardeşin ihtiyaçlarını karşılarken diğer çocuğumuzun da aynı şekilde ihtiyaçlarını giderebilmek oldukça önemlidir. Tüm bunlara rağmen çocuğumuz kardeşine bir türlü alışamadıysa, bu durum evde büyük krizler yaratıyorsa, kardeşin canını yakmaya hatta hayati tehlikeler oluşturmaya başladıysa o zaman geç kalmadan bir uzmandan destek almakta fayda vardır” diyor.
Bedriye Çelik, sözlerine son verirken “Eve yeni bir kardeşin gelmesi sizleri çok heyecanlandırsa da çocuklar her zaman bizimle aynı duyguyu paylaşmayabilir. Bu süreci evdeki çocuğumuzun gözünden düşünmekte, çocuğumuza buna uygun tepkiler vermekte fayda var. Unutmayın ki onlar ve bizim stres yönetim düzeyimiz, duygusal farkındalığımız, duyguları yönetme becerilerimiz aynı değil” uyarısında bulunuyor.

Çocuk Gelişim Uzmanı Bedriye Çelik, kardeş kıskançlığını konu alan resimli çocuk kitaplarını da şöyle sıralıyor:
1. Kardeşim Geliyor / İrem Polat / Epsilon Yayınevi
2. Kardeşler! / RocioBonilla / Günışığı Kitaplığı
3. Sen ve Ben / ElisendraRoca / Tekir Kitap
4. Sidney ve Stella Hiçbir Şeyi Paylaşamıyor / EmmaYarlet / RedhouseKidz Yayınları
5. Alfons! Bu Yaptığın Hiç Doğru Değil/ DaisyHirst / Nesin Yayınları
6. Annemin İçindeki Ses (Sessiz Kitap)/Kolektif/ Hep Kitap
7. Elif’e Kardeş Geliyor/ LianeSchneider / Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
8. En İyi Kardeş Benim Kardeş / AntheaSimmons / Mikado Yayınları

HEMEN DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Please enter your comment!
Please enter your name here

4 × four =