Her sorun için ayrı bir spor reçetesi var

Her bir sorun için neredeyse tek reçete; yüzme… Obeziteye yüzme, hiperaktiviteye yüzme, erken ergenliğe yüzme…

Günümüz çocukları birçok sağlık sorunu ile karşı karşıya. Kilo sorunu, tiroit veya kalp sorunu, diyabet, omurga eğrilikleri, ortopedik sorunlar, alerjiler ve dahası… Çocuklar ilaçlara mahkum ve uzun süren tedavilere mahkum bir şekilde ve maalesef hasta olarak büyüyor. Bu nedenle son zamanlarda doktorlar da reçetelere spor yazmaya başladılar. Her bir sorun için neredeyse tek reçete; yüzme… Obeziteye yüzme, hiperaktiviteye yüzme, erken ergenliğe yüzme…

Peki, bu ne kadar doğru?

Spor eğitmenleri çocukların özelliklerine göre bir reçete önerirler, tıpkı doktorların hastalığa göre tedavi düzenlemesi gibi. Dolayısı ile çocuğun hangi sporu yapacağı konusunda spor eğitmenlerine danışılması gerekir. Yani doktorların reçeteye sadece “spor” yazması, ille de uyarıda bulunacaksa “kardiyolojik olarak veya eklem sorunları için” diye notlar düşmesi yeterli olacaktır. Çünkü branşı bilseler dahi yapılacak uygulamanın etkilerini tahmin edemezler. Ayrıca yüzmeye başlayan öğrencinin öğrenme süreci veya suya karşı tutumu da çalışmanın verimliliğini etkiler. Suyu sevmeyen ya da su korkusu olan bir çocuğa yüzme önermek, erkenden sportif aktiviteyi bırakmasına neden olabilir.

Kalp ile ilgili sorunu olan çocukların fazla yorulmadan yapabilecekleri branşlarla başlamaları gerekir. Bedenlerini tanıdıklarında diğer branşların antrenman modelleri değerlendirilerek egzersiz mahiyetinde çalışmaları sağlanabilir.

Kardiyolojik riski olan çocukların (mitral kapak sorunları, aort sorunları, üfürüm, kalp kası kalınlaşması, ailede genetik hikaye) jimnastik gibi hareketler içeren çalışmalardan kaçınması gerekir. Eğer çocuk çok istiyorsa bire bir jimnastik ve yüzme dersi planlanmalı; onu çok yormayacak, düşük eforlu, nefesini sıkıştırmayan, branşın oyunlarını içeren beden eğitimi formüllü uygulamalar yapılmalı.

Her diyabet ve obezite vakası aynı zamanda kardiyolojik vaka olarak ele alınmalı.

Skolyoz ve kifoz gibi omurga sorunu olan çocukların temel yüzme ve pilates reformer yapması en uygunu. Teknik olarak serbest ve sırt üstü yüzme öğrenildikten sonra omurganın sorun şekli ne ise bunun düzelmesine yönelik su içi egzersiz de planlanabilir.

Omurga sorunu olan ince ve uzun yapılı ve çok esnek bir çocuk, vücudunun tek tarafını kullanacağı bir branş yaptığında eğrilik artabilir. Voleybol, tenis, basketbol veya futbolda benzer örneklere rastlandığı akademik makalelerde de ifade ediliyor.

Alerjilerde genelde yüzme önerilir, çünkü amaç akciğer kapasitesinin artmasıdır. Bunu da en iyi yüzme sağlar. Ancak klor teneffüsü iyi gelmeyen çocuklara koşu ve basketbol da önerilebilir. Burada vaka değerlendirmesine gidilmeli ve çocuğun uygulamayı deneyip karar vermesi sağlanmalıdır.

Bazı uzmanlar jimnastik önerebilir. Burada çocuğun yaşı, alerji durumu gibi unsurlara bakılır. 3-6 yaş arasındaki bir çocuk için zaten jimnastik başlangıcı en doğru karardır. Çok esnek bir çocuğun eğer jimnastikçi olmak istemiyor ise duruşunu koruması için yüzmesi daha çok tercih edilmelidir.

Kilolu olarak nitelenebilecek çocuklar için zorlanmayacakları basketbol antrenmanları ile başlamak hem keyifli hem de etkili olabilir. Uzmanlar, 10 yaşın üstündeki çocuklarda enerjileri ve beğenileri uygunsa önce basketbol, ardından yüzme antrenmanı yapmanın yaklaşık 8 hafta içinde kan değerlerinde düzelme sağladığını belirtiyor.

Göğüs kafesi sorunu (güvercin göğüs, kunduracı göğsü) yaşayan çocuklarda yine kardiyolojik risk grubu değerlendirmesi yapılmalıdır. Düşük şiddetli temel jimnastik çalışmaları ile başlayıp yüzme antrenmanlarında efor değerlendirmesi ve gözlem yolu ile ilerlenmelidir.

ÖZEL DERS İLE BAŞLANGIÇ

Hiperaktivite ve otizm benzeri vakalar için öncelikle özel ders ile başlanmalı. Çocuğun bedensel farkındalığı temel jimnastik ile sağlandıktan sonra yüzme ile devam edilmeli, toplu koordinasyon beceri çalışmaları ile bütünlük sağlanmalıdır. En az bir yıllık sürecin sonunda alıştırma dersleri ile standart gruplara uyum çalışmalarına başlanmalıdır ki böylece özel çocukların diğerleriyle arasındak fark kapansın ve  hızlıca kabul görebilsinler.

Epileptik çocuklarda bire bir eğitim başlangıcı olmazsa olmazdır. Eforu yükseltmeden koordinasyon beceri çalışması şeklinde program yapılmalıdır. Öğrencinin yorulmaması önemlidir. Yüzme de düşük efor ile eğitmen gözetiminde uygulanabilir.

Her çocuk spor yapabilir. Mühim olan çocuğun tüm özelliklerinin eğitmen ile paylaşılması ve eğitmenin doğru bilgilendirilmesidir. Sağlıklı bilgi paylaşımı doğru eğitim modelini sağlar, doğru eğitim modeli çocuğa fayda sağlar.

*Ebeveynus dergisinin ocak sayısından alınmıştır.

HEMEN DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Please enter your comment!
Please enter your name here

2 + seventeen =