Ders çalışmak oyun kadar eğlenceli olabilir

Çocuklar, sınava girecekleri tüm sayfaları tek bir kağıda sığdırabileceklerini, rengarenk kalemlerle resim yaparak çalışabileceklerini bilseler dersler daha keyifli ve eğlenceli hale gelmez mi? “Evet ama nasıl?” diyorsanız cevap, zihin haritaları olabilir. Öğrenci Koçu ve Zihin Haritası Eğitmeni Arzu Savaş, “Başarıdaki en önemli faktör çok çalışmak değil, akıllıca çalışmaktır. Bu haritalarla çocuklara öğrenmeyi öğretiyoruz” diyor.

Halime Sürek Kahveci

Okula giden çocuklar bu ay bir yandan yarı yıl tatili yaklaştığı için heyecanlı, diğer yandan da son yazılılar, sözlüler nedeniyle yorgun ve kaygılı… Birçok evde ders çalışma konusunda çatışma yaşanıyor, kimi zaman öğrenciler de nasıl çalışacaklarını bilmiyor. Ebeveynler çocuklarına yardımcı olma konusunda kendilerini eksik hissedebiliyor. Hal böyle olunca akla gelen soru “Çocuklarımıza ders çalışmanın oyun oynamak ve dinlenmek kadar doğal ve keyifli olduğunu göstermenin bir yolu var mı?” oluyor. Öğrenci koçu ve eğitmen Arzu Savaş’ın bu soruya iki kelimelik bir cevabı var; zihin haritası. Hem bir anne hem de bir öğrenci koçu olarak bu yöntemin ne denli işe yaradığını deneyimleyen Savaş’tan zihin haritasının ne olduğunu öğrenelim, ardından da çocuklarımıza nasıl yardımcı olduğunu.

Öğrenci Koçu ve Zihin Haritası Eğitmeni Arzu Savaş, “Başarıdaki en önemli faktör çok çalışmak değil, akıllıca çalışmak” diyor. Savaş, zihin haritalarının çocuklara öğrenmeyi öğrettiğini belirtiyor.

Arzu Savaş, bilgisayar ve turizm sektörlerinde uzun yıllar çalışmış, ardından aldığı uluslararası eğitimlerle koçluk yapmaya başlamış. Danışmanlık yaptığı öğrencilere, çocuklara nasıl daha fazla yardımcı olabileceği üzerine kafa yorarken de karşısına zihin haritaları çıkmış. “Gençlerin ortak sorunu hiçbir şeye zamanlarının kalmaması. Aileler ‘Ödev yap, ders çalış’ diyor, çocuk da nefes almak istiyor. Dengeler bozuluyor” diyen Savaş, şöyle devam ediyor:

“Bu dönemde daha ne yapabilirim diye araştırma yaparken karşıma çıktı zihin haritaları. Bana yakın bir sistemdi. Renkli kalemleri çok severim. Anahtar kelimelerle bir şeyler anlatmayı da. Eğitmenlik belgemi aldım. O gün oğlum eve hayli sinirli geldi. O dönem orta sona giden, başarılı bir çocuk. Üç gün sonraki sınava yeni bir konu eklemiş öğretmeni, 60 sayfa. ‘Ezber soracağım’ demiş. ‘Hiç problem değil, yeni bir sistem öğrendim. Sana öğreteyim’ dedim. Kocaman bir resim kağıdı çıkardım. Renkli kalemleri koydum. Oğlum ‘Anne ne yapıyorsun? Eğlenecek vaktim yok, ders çalışmam gerek’ diyor. Üç saat içinde önce zihin haritalarını anlattım, sonra da çalışacağı konuların haritasını çıkardık. Haritayı odasına astım. Beyin, bütünü görme eğiliminde. Gidip gelirken görecek o haritayı. Oğlum üç gün gidip geldi odasına, diğer ödevlerini yaptı ama aklı haritada. Sınavdan bir gün önce ne yapacağını sordu. ‘Git haritanı bir kez oku, yeter’ dedim. Saat 1 yönünde okumaya başlayıp haritanın üzerinden geçmek en fazla 10 dakika. Ertesi gün oğlum eve girer girmez ‘Anne sen bir  büyücüsün. Soruyu gördüm, harita zihnime geldi ve cevabı oradan çekip yazdım. Sen o haritayı zihnime nasıl gönderdin?’ dedi. O gün bugündür bu işe gönül verdim.”

Zihin haritaları ile çocuklara öğrenmeyi öğrettiklerini vurgulayan Savaş, başarıdaki etken faktörün çok çalışmak değil akıllıca çalışmak olduğunu kaydediyor. Bilgiyi doğru bir şekilde alma yolunu öğrenen çocukların eğlenerek ders çalışabildiğini anlatan Savaş, “100 sayfalık bir kitabı çocuğun önüne verip ‘Bundan sınavın var’ demek ayrı, o bilgileri bir haritaya dökmesini öğretip harita yapmasını sağlamak ayrı. Hiç ders çalışmayı sevmeyen bir çocuk bile tek bir harita çalışayım da bitsin duygusunu yaşıyor. ‘Çalışayım da bitsin’ diyen çocuk sınava girip iyi not alınca ‘Aaa işe yarıyormuş’ diyor” diye konuşuyor.

NASIL YAPILIR?

Kısa bir süre önce piyasaya çıkan Aklın Mucizesi kitabında Arzu Savaş zihin haritaları ile ilgili tüm bilgi ve birikimini okuyucu ile paylaşıyor. Kitabı bitirdiğinizde zihin haritacısı sertifikanız da sizin oluyor.

Yöntemin işe yaradığı ortada, peki nasıl yapılıyor? Dikkat edeceğimiz noktalar neler? Öncelikle yöntem, hayli kolay ve eğlenceli… Zihin haritası yapmak demek kısaca, önümüze aldığımız çizgisiz bir kağıda tüm düşüncelerimizi, planlarımızı, yapacaklarımızı, okuduğumuz kitabı, çalışacağımız dersi kelimelerle, resimlerle eşleyerek yazmak çizmek. Bunun için konumuzu yatay bir şekilde tuttuğumuz kağıdın ortasına yazıyoruz, saat 1 yönünde dallar çıkarıyoruz. Savaş, bilgiyi sağdan aldığımızda hafızamıza daha rahat işlediğimizi, daha yaratıcı olduğumuzu söylüyor. Dallara da konuyla ilgili birer ikişer kelimeyi büyük harfle yazarak onu çağrıştıran resimler yapıyoruz. Çünkü “Elma” deyince hiçbirimizin aklına e-l-m-a harfleri gelmiyor. Görsel beliriyor zihnimizde. Beynimizin çalışma prensibini hatırlamanın tam yeri; beynimizin sağ tarafı hayal gücü, renk, ritim, boyut ve bütünlükle ilgili iken sol tarafı, mantık, sayılar, kelimeler, analiz ile ilgili. Yani sağ yarıküreye renkler ve şekiller hizmet ediyor, sol yarıküreye kelimeler. Savaş, “Hangi konularda zihin haritası çıkarabiliriz?” sorusunu önemli bir ipucu vererek cevaplıyor:

“Zihin haritalarımız çizgisiz kağıda yapıyoruz. Çünkü çizgiler bizi sınırlandırıyor. Biz o sınırları istemiyoruz. Hayatımızdaki her konu ile ilgili zihin haritası çıkarabiliriz. Haftalık programımızdan yıllık planlarımıza, toplantıda not almaktan ders çalışmaya. Önemli olan da ister bir sayfa olsun ister 100 sayfa tüm bilgiyi tek bir kağıt üzerinde toplamak. Çünkü beyin bütünü görüyor. Esnek dallar yapıyoruz. Amacımız doğala hizmet etmek. Doğaya bakın her şey esnek ve kıvrımlı. Keskin oklar yok. Dallarımız esnedikçe biz de esniyoruz, renklendikçe biz de renkleniyoruz.”

Arzu Savaş, zihin haritası yaparken resimlerin güzel ya da çirkin olmasının bir önemi olmadığını belirtiyor, “Hatta basit olması daha iyi” diyor.

Bu eğitimleri alacak olanak bulamayanlara iyi bir haberimiz var. Savaş, Bilgi Yayınevinden çıkan Aklın Mucizesi kitabında yöntem hakkındaki tüm bilgileri ve örnekleri sunuyor. Öyle ki kitabın içindeki bir sertifika ile okuyucu da zihin haritacısı oluyor.

Meşguliyet apoleti omuzlarımızda

Çocuğunuz dersi için zihin haritası yaparken siz de yeni bir yılı planlayabilirsiniz. Önünüze aldığınız çizgisiz kağıdın ortasına 2020 yazabilir ve ondan esnek dallar çıkarabilirsiniz. İsterseniz 12 dal çıkararak her birine ayları yazabilirsiniz ya da mevsimlere bölerek yeni dallarla yapacaklarınızı kelimeler ve resimlerle kağıda dökebilirsiniz. Zihin Haritası Eğitmeni Arzu Savaş, şunları söylüyor:

“Modern dünyada sürekli meşgulüz. Hatta meşgul olmayı apolet gibi taşıyoruz omuzlarımızda. Çok yoğunum, çok meşgulüm ama sonuç? Yok. Üretime dönmeyen meşguliyet zaman kaybı. Biz en basiti zamanımızı, günümüzü, haftamızı, yılımızı tek sayfada topladığımızda bu her şeyden önce tek işim varmış duygusu veriyor. Anahtar kelimeler yapıp karşısına görseller yapınca işin daha çok içine giriyoruz. Ona yüklediğimiz anlam değişiyor. Bizi daha rahat harekete geçiriyor ve odağımızı daha net görüyoruz. Hangi işleri yaptık, hangilerini yapamadık ya da hangileri öncelikli?”

*Ebeveynus dergisinin Ocak 2020 sayısından alınmıştır.

HEMEN DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Please enter your comment!
Please enter your name here

3 × five =