Çocuğun yaşına uygun film nasıl seçilir?

Öğretim Görevlisi Emel Göral ile film Eleştirmeni Burak Göral çifti, Çocukla Sinema platformu ile anne  babalara çocukları için en doğru filmi nasıl seçebilecekleri konusunda fikir veriyor, filmler hakkında değerlendirmeler yapıyor.

SELİNAY YÜKSEL

Bilgi Üniversitesinde Öğretim Görevlisi Emel Göral ve eşi film eleştirmeni Burak Göral, oluşturdukları “Çocukla Sinema” platformu ile anne babalara çocukları için en doğru filmi nasıl seçecekleri konusunda yardımcı oluyor. Ebeveynus olarak dergimizde yayınlanmak üzere kendileri ile bu söyleşiyi yaptığımızda ortada ne koronavirüs vardı ne de “Hayat eve sığar” etiketleri. Onların değerli önerilerini dijital ortamda size ulaştırmak istedik.

Öncelikle “Çocukla Sinema”nın ortaya çıkma hikayesi nedir?

Çocukla Sinema platformunun kurucularından Burak Göral, yaklaşık 25 yıldır film eleştirmenliği yapan ve oğlu Emreyi de sinemanın içinde büyüten bir baba.

Burak Göral: Yaklaşık 25 yıldır film eleştirmenliği yapıyorum. 15 yıldır senaryo yazarlığı ve senaryo eğitmenliği/doktorluğu da yapmaktayım. Baba olduğumdan beri oğlum Emre’yi de ister istemez hep sinemanın içinde büyüttüm. Onunla olan iletişimimde iyi filmlerden hep yararlandım. Etrafımızdaki anne babalarla her buluşmalarımızda da konu sinemaya ve çocuk büyütmeye geldiğinde oğlumla yaptığımız film seanslarını anlatıyordum sık sık. Bütün bu diyaloglarda ebeveynlerin çocuklarına izletecek güvenilir ve doğru filmlere veya dizileri saptamak konusunda yardıma ihtiyaçları olduğunu gözlemlemiştim.
Sonra blogumda hem kendi tecrübelerimden yola çıkarak hem de derin araştırmalar sonucunda çocuklar için faydalı filmler listesi yayımladım. Herbirinin neden faydalı olduklarını da yazarak. Türkiye’nin dört bir yanındaki ebeveynlerden, eğitimcilerden ve pedagoglardan çok büyük ilgi gördü. Ben de bu konuyu biraz daha geliştirmek için kafa yordum senelerce.
Emel Göral: Medya okur yazarlığını çok önemseyen ebeveynler olarak “Çocukla Sinema”yı giderek daha da geliştirip büyütmeyi amaçlıyoruz. İnternet sitemiz de bu konuyu çok önemseyen ebeveynler arasında giderek daha popülerl

Bilgi Üniversitesi Öğretim Görevlisi Emel Göral, çocukların kontrolsüz bir biçimde Youtube’da video izlemesinin sakıncalarına da dikkat çekiyor.

eşiyor. Etkinliklerimiz ve seminerlerimizle de destekliyoruz kitabı ve internet sitemizi…

Medya tüketimi günümüzde neredeyse her gün değişiyor. Bu değişimin içinde Çocukla Sinema’nın yeri neresi?
Emel Göral: Çocuklar eğer onları kendi başlarına bırakırsanız sürekli, kontrolsüz bir biçimde YouTube izliyorlar. YouTube çok faydalı bir kaynak ama bilinçli kullananlar için. Yoksa bir de küçük çocuklarının dünyalarını negatif biçimde etkileyecek bir dolu içerik var. Bir ebeveyn ve toplumun gidişatından bir parça rahatsız hisseden biri olarak çocukları doğru görsel içeriklerle doğru yaşlarda bir araya getirmeyi çok önemsiyorum ve diğer ebeveynlere de bu konuda yardımcı olmaya çalışıyorum.
Burak Göral: Bence çocuklarla etkileşimli film izlemek müfredata girmeli. Çocukla Sinema’da yaptığım film değerlendirmelerinde ebeveynlere filmden sonra neler hakkında konuşabileceklerini yazıyorum. Bazı öğretmenler ve psikologlar işlerinde bunlardan çok faydalandıklarını söylüyorlar. İstiyorum ki ulaşabildiğimiz bütün ebeveynler de filmlere böyle yaklaşsın, onları eğlence aracı olarak değil, iletişim kurmakta kullanabildikleri araçlar olarak da değerlendirebilsinler. Sinemanın hepimiz üzerinde müthiş bir iyileştirici gücü var. Mesele bunu doğru algılamak. Mesela biz Pixar ve Miyazaki filmleri izleyerek ve bu filmlerdeki temaları konuşarak, düşünerek büyüyen çocukların dünyaya daha iyi davranan ve daha paylaşımcı bireyler olacaklarına inanıyoruz. Eğer yetişkinler olarak buna izin verirsek tabii.

“Çocuk filmi” diye bir algı var çoğu insanda. Sizce çocuklar sadece animasyon filmleri mi izlemeli?
Emel Göral: Hayır elbette ‘çocuklar sadece animasyon izlemeli’ diye bir ayrım yapmamalıyız. Her animasyon filmi çocuklar izleyebilir diye bir kural olmadığı gibi sadece onlar için yapılmış animasyon filmleri de izlememeliler. Herkes kendi çocuğunun yaşadığı habitatı çok iyi bilmeli. Onların algı seviyelerine uygun, doğru mesajları olan iyi hikayeli filmler bulunup izletilmeli.
Burak Göral: Çocukların talep ettiği içeriklerle ilgili yapılan araştırmalar onların izledikleri film ya da dizilerden ne beklediklerini çok güzel özetliyor: Bir, eğlenceli olacak. İki, zeki olacak, ona gerizekalı muamelesi yapmayacak ve üç, ona çok bariz ve didaktik bir şekilde öğüt verici olmayacak. Çocukla Sinema platformu bu üç şartı da bir araya getiren filmleri bulup önermeye gayret ediyor en çok. Vizyona giren ya da başka platformlardan da izlenebilecek filmler için de süzgeç görevi görüyor aslında.
Emel Göral: Filmlerin temalarına bakınca da bugün toplumda nelerin eksik olduğunu görüyorsak onların öneminin işlendiği filmleri daha çok seçmeye özen gösteriyoruz. Kendinden farklı olana karşı ayrımcılık yapmamak teması sanırım bu yüzden bir şekilde öne çıkıyor hep. Çevrecilik bilinci, arkadaşlığın değeri, yardımlaşma ve özgüvenli, cesur bireyler olmak gibi temalarda da çok film var izlenmesi gereken.

Türkiye’de çocuk sinemasını geçmiş ile günümüz arasında kıyaslarsanız neler söyleyebilirsiniz?
Burak Göral: Yıllarca Türkiye sinema sektörü çocuk izleyiciler için film üretmedi. Üretilenlerin büyük kısmı da didaktik ve basit hikayelerle oluşturuldular. Yeşilçam’ın yaptığı masal uyarlamaları da şimdiki çocuklara itici ve korkunç görünüyor. Birçok ebeveynin çocuklarına da izlettiği ve “Genel İzleyici” ya da 6+ alan yerli komedilerin de bu anlamda çok masum oldukları söylenemez. Zaten benim bu kitabı yazmaktaki amacım biraz da bu konuya dikkat çekmek ve çocukları “Recep İvedik” tarzı yerli gişe komedi filmlerinden bir parça korumak.
Ama son yıllarda güzel gelişmeler oluyor, bazı yapımcılar çocuklar için film üretmek konusunda eskisinden daha cesurlar artık. 1-2 senedir bu konuda bir hareketlilik başladı. Hatta birkaç tanesinde danışmanlık da yaptım.
Çocuk kitleye üretilen animasyonlarımızın hem tekniği hem de hikaye anlatıcılığı biraz yavaş ilerliyor. Bir süre sonra çok daha iyilerilerinin yapılacağını düşünüyorum. Bizim çocuk filmlerinde işin eğlence tarafı daha ağır basıyor. Hikayeler daha sağlam ele alınmalı, zenginleştirilmeli… Çocuklar “Coco” ya da “Ters Yüz” gibi zeka dolu filmleri çok iyi anlıyorlar. Filmleri daha zeki yapmalıyız.

Çocuklar için doğru film nasıl bulunur? Tavsiyeleriniz neler?
Emel Göral: Sağlıklı olan aslında her anne-babanın çocuklarının izleyeceği filmi ondan önce izlemesi. Ama öyle bir koşturma içinde yaşıyoruz ki bu mümkün olamıyor çoğu zaman. “Çocukla Sinema”nın sosyal medya ayağını da bunun için kurduk eşimle.
Aileler yaş sınıflandırmalarına da dikkat etmeli ama bu da yeterli değil. “Çocukla Sinema” gibi film hakkında ulaşabileceği bütün kaynakları çocuktan önce bir kontrol etmeli. Görüntünün etkileme gücünü hafife almamaları lazım. Sinemada film izlemek de önemli bir etkinlik. Başka bir mecrada, televizyon, ipad ya da bilgisayarda izlemekten çok daha anlamlı. Çünkü filme, karakterlere kendini daha çok verirsin; dikkatini dağıtabilecek başka unsurlardan izolesindir. Filmle daha doğrudan bir ilişki kurarsın. Tüm ailenin beraber izleyebileceği filmi bulunca kaçırmamak gerek. Aile içi iletişim ve birlikte vakit geçirmek için harika bir etkinlik film izlemek.

Çocukla Sinema en fazla etkileşimi hangi mecradan sağlıyor?
Emel Göral: Anneler instagramı çok yoğun kullandıkları için instagram hesabımız ok etkileşim alıyor. Annelerle deneyimleri üzerine sık sık konuşuyoruz, elimizden geldiğince bu konularla ilgili olarak sorularını cevaplayıp yardımcı olmaya çalışıyoruz.
Tabi internet sitemiz cocuklasinema.com da giderek daha çok ziyaret edilen etkili bir kaynak oldu. Sadece Türkiye’de değil dünyada da benzerinin pek olmadığı değişik bir ebeveyn sitesi oldu. Öyle kalabalık bir ekibimiz yok ama içeriğimiz dolu dolu ve çok çeşitli.
Ailelere çocuklarına bir şeyler izletmeden önce güvenebilecekleri bir kaynak oluşturduk böylece…

Ataşehir’de Bulvar 216 Cinemo’da gerçekleşen Çocukla Sinema etkinlikleri hakkında bilgi verebilir misiniz?
Burak Göral: Mart ayında Cinemo ile başlattığımız bir proje bu. Çocuklarla birlikte film izleyip sonrasında filmi birlikte sohbet ederek değerlendiriyoruz. Hem filmin mesajlarını konuşuyoruz hem en çok nesini beğendiklerini anlatıyorlar. Film izlemek sadece iki saatlik bir eğlence olmaktan çıkıyor onlar için.
Mart ayında “Hayatın Güçlüklerine Karşı Cesur Olmak” ortak teması altında topladığımız “Moana”, “Küçük Cadı Kiki”, “Ralph ve İnternet” ve “Taş Devri Firarda” Ataşehir Bulvar 216’da samimi bir sinema ortamında çocuklarla birlikte izliyoruz. Bu sinema etkinliklerini daha da çoğaltacağız 2020 senesinde…

***

Ebeveynus notu: Biz bu haberi yaptığımızda ortada ne koronavirüs vardı ne de “Hayat eve sığar” etiketli paylaşımlar… Yine de uzmanların verdiği tüm ipuçlarını evde birlikte izleyeceğiniz filmler için değerlendirebilirsiniz.

HEMEN DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Please enter your comment!
Please enter your name here

one × two =